Al sinds 1953 wordt het kinkhoestvaccin via het Rijksvaccinatieprogramma aan alle kinderen in Nederland aangeboden. De vaccinatiegraad ligt boven de 90%, dus de kans dat jij tegen deze ziekte bent ingeënt is erg groot. Toch verscheen onlangs een advies van de Gezondheidsraad, waarin wordt aangeraden om mensen die met kleine kinderen werken een kinkhoestvaccinatie aan te bieden. We leggen je in deze blog uit waarom.

Waarom vaccineren tegen kinkhoest?

Kinkhoest is ontzettend besmettelijk en is vooral voor baby’s erg gevaarlijk. Volwassenen worden er meestal niet erg ziek van, maar kunnen het virus wel bij zich dragen. Baby’s worden voor hun eerste verjaardag drie keer gevaccineerd, namelijk zodra ze drie, vijf en elf maanden oud zijn. Dat betekent dat ze in hun eerste drie maanden nog niet beschermd zijn. En hoewel de eerste prik al echt een verschil maakt, is de bescherming pas volledig als alle drie de vaccinaties zijn gehaald.

Om baby’s ook tijdens die eerste maanden te beschermen wordt sinds 2019 een extra vaccin aangeboden aan zwangere vrouwen. Deze DKT-prik, ook wel de 22 wekenprik genoemd, zorgt dat baby’s in hun eerste drie maanden ook al beschermd zijn tegen difterie, kinkhoest en tetanus. Voor de moeder zelf werkt dit als een booster van de vaccinaties die ze als kind al heeft gehad. Maar nog lang niet alle moeders nemen deze prik; momenteel haalt zo’n 70% de 22 wekenprik. Hun kinderen krijgen de DKTP-Hib-HepB-vaccinatie dan al zodra ze twee maanden oud zijn.

Extra bescherming voor jonge kinderen

Ondanks deze extra vaccinatie voor zwangere vrouwen is het verstandig om aanvullende beschermende maatregelen te treffen. Sommige kinderen hebben minder antistoffen van hun moeder gekregen, bijvoorbeeld omdat ze te vroeg zijn geboren. Sommige moeders hebben de boosterprik niet gehaald. En hoewel het boostervaccin helpt, is de bescherming tegen kinkhoest nog niet volledig. Dat is pas het geval wanneer het kind zelf volledig is gevaccineerd.

Om die reden wordt nu aangeraden om mensen die met kleine kinderen werken, bijvoorbeeld in de zorg of in de kinderopvang, een extra kinkhoestvaccin aan te bieden. Dat vaccin is niet voor hun eigen bescherming, maar voor die van de kinderen waar zij zorg voor dragen. De gevolgen van een kinkhoestbesmetting kunnen voor deze kinderen zeer groot zijn en het is in het belang van ons allemaal om de verspreiding van deze ziekte zoveel mogelijk te voorkomen.

Waarom is kinkhoest weer actueel?

We vaccineren al sinds 1953 tegen kinkhoest via het Rijksvaccinatieprogramma. Toch zien we de laatste jaren dat het aantal besmettingen weer toeneemt. Sinds 1996 komt dit deels doordat de bacterie rond die tijd van structuur is veranderd, waardoor het vaccin iets minder goed werkt. Daardoor kunnen ook mensen die wél zijn gevaccineerd ziek worden.

Tijdens de pandemie lag het aantal besmettingen juist veel lager. Dat is logisch, want de maatregelen die toen werden getroffen om een coronabesmetting te voorkomen, zijn ook effectief voor het voorkomen van het overdragen van andere ziekten, waaronder kinkhoest. Tijdens de pandemie bouwden daardoor ook minder mensen immuniteit op tegen kinkhoest. Dat is één van de verklaringen waarom het aantal besmettingen nu hoger ligt. Dat maakt het nog belangrijker om extra stappen te zetten om ons te beschermen tegen deze ziekte.

Voor wie is het kinkhoestvaccin en hoe krijg je het?

De Gezondheidsraad is van mening dat werkgevers het kinkhoestvaccin moeten aanbieden aan hun werknemers. Daaronder valt iedereen die regelmatig werkt met kinderen jonger dan zes maanden. Dat zijn bijvoorbeeld verloskundigen, medewerkers van de kinderopvang, artsen, verpleegkundigen en kraamzorgmedewerkers.

Val jij onder deze doelgroep? Mogelijk ontvang je binnenkort informatie van je werkgever over hoe men hier op jouw werkplek mee om zal gaan. Je hoort dan bijvoorbeeld waar en wanneer je de vaccinatie kunt krijgen. Soms wordt dit op je werkplek verzorgd, soms maken werkgevers afspraken met een vaccinatiecentrum. Het vaccin wordt altijd toegediend door een gekwalificeerde zorgprofessional. Om de optimale bescherming te bieden moet het kinkhoestvaccin elke vijf jaar worden herhaald. Is er nog geen beleid op jouw werkplek? Vraag er dan naar bij je werkgever.

Kinkhoestvaccinatie bij vaccinatiecentrum.nl

Je kunt met al je vaccinatievragen terecht bij vaccinatiecentrum.nl, onze verpleegkundigen helpen je graag verder. Het boostervaccin tegen kinkhoest bestaat uit één prik. Heb je nog niet eerder een vaccin tegen kinkhoest gehad, dus ook niet de DKTP-vaccinatie? Dan heb je drie vaccins nodig waar in totaal minstens zeven maanden tussen moet zitten. Onze verpleegkundigen denken met je mee en zullen je een persoonlijk advies geven op basis van je gezondheid, vaccinatiegeschiedenis en voorkeuren.

Ben je werkgever en wil je het kinkhoestvaccin aanbieden aan je medewerkers? Neem dan contact op om de mogelijkheden te bespreken.

_{Dit blog is gepubliceerd op 9 december 2024.}

In 2010 werd een nieuw vaccin opgenomen in het Rijksvaccinatieprogramma: het HPV-vaccin. Dit vaccin beschermt tegen het humaan papillomavirus (HPV). Vrijwel iedereen (80-90% van alle mensen) raakt ooit met dit virus besmet. Meestal merk je hier niets van, maar in sommige gevallen leidt een besmetting met HPV tot kanker. In Nederland gebeurt dit elk jaar bij gemiddeld 1100 vrouwen en 400 mannen. Om dit te voorkomen, kun je je laten vaccineren. Vaccinatiecentrum.nl werkt samen met Samen tegen HPV om de kennis en het bewustzijn rond HPV en HPV vaccinaties te vergroten.

Voor wie is het HPV-vaccin?

In het begin werd het HPV-vaccin alleen aangeboden aan meisjes. Wanneer een infectie met HPV resulteert in kanker, gaat het in ruim 70% van de gevallen om baarmoederhalskanker. Daarom staat het HPV-vaccin vooral bekend om het kunnen voorkomen van deze ziekte. Een besmetting met het virus kan echter ook leiden tot andere kankersoorten, waaronder bij de mond- en keelholte, anus, penis, vagina en schaamlippen. Sinds 2022 wordt het vaccin daarom ook aangeboden aan jongens. Hierdoor zijn zij beschermd tegen de andere soorten kanker die door HPV kunnen worden veroorzaakt én dragen ze bij aan een betere bescherming tegen HPV onder de hele bevolking.

Het humaan papillomavirus wordt namelijk seksueel overgedragen. Hoe meer mensen tegen het virus zijn beschermd, hoe minder het virus voorkomt en hoe minder het dus wordt overgedragen. Daarom is het belangrijk dat zowel meisjes als jongens het vaccin krijgen.

Wanneer kun je je laten vaccineren tegen HPV?

De HPV-vaccinatie volgens het Rijksvaccinatieprogramma bestaat uit twee prikken waar minimaal een half jaar tussen moet zitten. De uitnodiging voor de eerste prik wordt verstuurd in het jaar waarin een kind 10 jaar wordt, maar de beslissing mag ook later worden genomen. Jongeren tot 18 jaar kunnen zich gratis via het Rijksvaccinatieprogramma laten vaccineren tegen HPV.

Daarnaast is in 2022 een inhaalcampagne van start gegaan om jongvolwassenen die het vaccin nog niet hebben gehaald nog eenmalig de kans te bieden dit gratis te doen via het Rijksvaccinatieprogramma. Wie na 1996 geboren is, kon in 2022 en 2023 de eerste prik halen. De tweede prik kon tot 1 juni 2024 worden gehaald. Als je na 1996 bent geboren en gevaccineerd wil worden, maar de eerste prik niet hebt gehaald tijdens de inhaalcampagne, kun je contact opnemen met de GGD om de mogelijkheden te bespreken.

HPV-vaccinaties voor volwassenen

Ook op latere leeftijd, wanneer je seksueel actief bent of al een HPV-infectie hebt gehad, kan vaccinatie je beschermen bieden tegen HPV. Ben je voor 1996 geboren? Dan kun je je niet meer gratis laten vaccineren via het Rijksvaccinatieprogramma. Wel kun je je op eigen kosten laten vaccineren. Daarvoor maak je een afspraak bij je huisarts of een specialist, zoals vaccinatiecentrum.nl.

Wat kun je verwachten van het HPV-vaccin?

Het HPV-vaccin wordt toegediend in je armspier. Kort daarna kun je wat last hebben van pijn of jeuk rond de plek van inenting en spierpijn. Sommige mensen hebben 1 tot 3 dagen last van buikpijn, hoofdpijn, moeheid, misselijkheid of koorts. Het HPV-vaccin wordt sinds 2010 gegeven in Nederland en in al die tijd zijn er nog nooit ernstige bijwerkingen gemeld.

Het is nog niet precies duidelijk hoe lang de bescherming van het HPV-vaccin aanhoudt. Wel weten we inmiddels dat de bescherming minstens tien jaar aanhoudt.

Goed om te weten is dat je niet beschermd bent tegen álle soorten baarmoederhalskanker. Daarom is het ook als je gevaccineerd bent belangrijk om vanaf je 30^e mee te doen aan het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker.

Het Gardasil HPV-vaccin

Vaccinatiecentrum.nl biedt het Gardasil HPV-vaccin aan. Dit beschermt tegen meer typen HPV dan het vaccin uit het Rijksvaccinatieprogramma; Gardasil beschermt tegen de meest voorkomende hoog-risico HPV-typen én de meestvoorkomende laag-risico HPV-typen.

Haal het HPV-vaccin bij vaccinatiecentrum.nl

Wil je gevaccineerd worden tegen HPV? Dan kun je een afspraak maken bij vaccinatiecentrum.nl.

Wil je meer weten over het vaccin of gelijk een afspraak maken? Neem dan contact met ons op via info@vaccinatiecentrum.nl of bel 085-9020303. Eén van onze vaccinatie-experts helpt je dan verder.

_{Dit blog is gepubliceerd op 25 juni 2024.}

Sinds kort is er een vaccin beschikbaar tegen één van de ziekten die je kunt oplopen in tropische gebieden: dengue. Dat betekent dat je nu meer kunt doen om jezelf te beschermen dan alleen de maatregelen die je standaard hoort te nemen om muggenbeten te voorkomen. Een geruststellende gedachte wanneer je op reis gaat. In deze blog beantwoorden we al je vragen over dit vaccin.

Wat is dengue en waar komt het voor?

Jaarlijks worden ongeveer 400 miljoen mensen besmet met dengue. Dengue of knokkelkoorts is een ziekte die wordt veroorzaakt door het denguevirus, dat wordt overgebracht door onder andere de gelekoortsmug en de Aziatische tijgermug. Deze muggen komen voor in (sub)tropische gebieden, zoals het Caribisch gebied, Afrika, Zuidoost-Azië en Midden- en Zuid-Amerika. Wanneer je hier naartoe reist, is het dan ook verstandig om preventieve maatregelen te treffen.

Wat gebeurt er als je dengue oploopt?

Wanneer je wordt gebeten door een mug die het denguevirus bij zich draagt, betekent dit niet meteen dat je ziek zult worden. Meestal krijgen mensen namelijk geen klachten. Wanneer dat wel gebeurt, begint dit binnen drie tot veertien dagen na infectie. De klachten die je dan kunt krijgen lijken op die van de griep. Denk daarbij aan hoesten, plotselinge koortspieken, keelpijn, hoofdpijn, spierpijn, gewrichtspijn, misselijkheid en braken. Bij de meeste mensen trekken de klachten binnen enkele dagen tot een week weer weg en houden ze er weinig aan over behalve de herinnering aan een vakantie die in het water viel. Bij sommige mensen verloopt de ziekte echter ernstiger. Het ernstige verloop van een dengue-infectie merk je aan donkerrode vlekjes op de huid en bloedingen van het tandvlees, hart, de neus, lever en darmen. Dit bloedverlies kan zo ernstig zijn dat het zogeheten dengue shock syndroom ontstaat, wat tot de dood kan leiden.

Zo voorkom je een besmetting met het denguevirus

Een besmetting met het denguevirus gooit niet alleen je reisplannen overhoop, het draagt ook grote risico’s met zich mee, zoals je hierboven las. Gelukkig zijn er maatregelen die je kunt treffen om de kans op besmetting te verkleinen én om de kans op een ernstig ziekteverloop te verkleinen wanneer je toch besmet wordt.

Preventieve maatregelen tegen muggen

Het voorkomen van een besmetting is natuurlijk het belangrijkste dat je kunt doen. In het geval van dengue betekent dit dat je antimuggenmaatregelen moet treffen. De muggen die dengue overbrengen zijn vooral overdag actief, dus zorg dat je bedekkende kleding draagt en je insmeert met een antimuggenmiddel, zoals DEET. Doe dit ook ’s nachts en slaap onder een geïmpregneerde klamboe. In de gebieden waar dengue voorkomt zijn namelijk vaak ook andere muggen te vinden die juist ’s nachts actief zijn, zoals de mug die het malariavirus verspreidt. Bescherm je daarom overdag én ’s nachts tegen muggenbeten.

Het denguevaccin

Inmiddels is er ook een vaccin beschikbaar dat dengue helemaal voorkomt of voorkomt dat de ziekte ernstig verloopt. Het denguevaccin is vooral bedoeld voor mensen die al eens dengue hebben gehad. Meestal verloopt de eerste besmetting mild, maar heb je bij de tweede of derde besmetting een groter risico om erg ziek worden. Daardoor zijn antimuggenmaatregelen voor hen extra belangrijk, in combinatie met het denguevaccin als extra bescherming tegen een ernstig ziekteverloop.

Het denguevaccin is een levend verzwakt vaccin dat bestaat uit twee doses, waar minimaal drie maanden tussen moet zitten. Tot drie dagen na de vaccinatie kun je last krijgen van koorts, hoofd- en spierpijn, vermoeidheid en pijn of roodheid op de plek waar de vaccinatie is toegediend. Daarnaast kun je 7 tot 14 dagen na de vaccinatie milde symptomen krijgen die lijken op de symptomen van dengue, zoals hoofdpijn, gewrichtspijn en huiduitslag. Als je nog nooit dengue hebt gehad, zul je meer last van bijwerkingen hebben dan wanneer je al wel eens besmet bent geweest. De tweede dosis geeft doorgaans veel minder bijwerkingen.

Omdat het een nieuw vaccin is, is nog niet bekend hoe lang de bescherming precies aanhoudt.

Ga je op reis? Bespreek het denguevaccin en andere reisvaccins met vaccinatiecentrum.nl

Heb je een mooie reis gepland? Neem gelijk contact op met vaccinatiecentrum.nl om samen met onze reisverpleegkundigen uit te zoeken welke gezondheidsmaatregelen je het best kunt treffen. Blijkt bijvoorbeeld dat je naar een gebied gaat waar dengue voorkomt en heb je dit al eerder gehad? Dan is het verstandig om je te laten vaccineren. Omdat het vaccin bestaat uit twee doses waar minimaal drie maanden tussen moet zitten, is het belangrijk ruim op tijd contact met ons op te nemen. Maak voor een persoonlijk reisadvies een afspraak via info@vaccinatiecentrum.nl, bel 085-9020303 of maak online een afspraak.

_{Dit blog is gepubliceerd op 3 juni 2024.}

Een goede voorbereiding is essentieel om onbezorgd op reis te gaan. Ook wanneer je een aandoening hebt. Dat betekent vooral dat je tijdens je voorbereiding soms extra maatregelen moet treffen of net wat anders te werk moet gaan. In deze blog lees je hoe je je het best op je reis kunt voorbereiden als je een aandoening hebt.

Algemene reistips met een aandoening

Vooropgesteld, er zijn veel verschillende soorten aandoeningen en daarbinnen kan de ernst van de aandoening ook per persoon verschillen, waardoor jouw ervaring anders kan zijn dan die van andere mensen. Daarom kijkt de reisverpleegkundige van vaccinatiecentrum.nl altijd samen met jou welke vaccins en andere voorzorgsmaatregelen het best bij jou passen. Overleg bij twijfel over de gezondheidsrisico’s op je reisbestemming en de manier waarop jij hiermee om kunt gaan ook altijd met je arts.

Over een aantal aandoeningen hebben we pagina’s geschreven met specifieke reisadviezen. Dat overzicht van bijzondere aandoeningen vind je hier. In deze blog lees je de algemene adviezen die gelden voor vrijwel iedereen met een aandoening.

Kies zorgvuldig je bestemming

Afhankelijk van de ernst van je aandoening kan het verstandig zijn om je arts al te betrekken bij het kiezen van je reisbestemming. Sommige landen stellen bijvoorbeeld het gelekoortsvaccin verplicht, maar als je afweeronderdrukkende medicijnen moet slikken dan kun je dit vaccin niet krijgen, wat betekent dat je niet naar die landen kunt reizen. Alle andere reisvaccins zijn niet verplicht, maar soms wel sterk aan te raden. Wanneer je afweeronderdrukkende medicijnen slikt, kun je echter geen levend verzwakte vaccins krijgen. Ook bestaat het risico dat de vaccins die je wel kunt krijgen bij jou minder goed werken als je afweeronderdrukkende medicatie slikt.

Controleer daarom welke ziekten veel voorkomen in de gebieden waar je misschien naartoe wil reizen en kijk of je de vaccins die voor deze gebieden worden aanbevolen veilig kunt nemen. Zo niet, dan kun je beter een andere reisbestemming kiezen.

Check je reisverzekering

Heb je al een reisverzekering afgesloten? Wanneer je tijdens je reis medische zorg nodig hebt is het fijn om zeker te weten dat de kosten daarvoor worden gedekt. Zo kom je achteraf niet voor onaangename verrassingen te staan in de vorm van een hoge rekening. Controleer voor je op reis gaat altijd of je reisverzekering goed aansluit op je reisplannen.

Zorg dat je je medicatie mee mag nemen

Veel medicijnen mag je niet zomaar meenemen naar het buitenland, zeker niet wanneer ze onder de Opiumwet vallen. Controleer daarom op de website van het CAK welke regels er gelden rond jouw medicijnen tijdens je reis. Mogelijk moet je een medicijnverklaring en/of Schengenverklaring meenemen of contact opnemen met de ambassade om na te vragen hoe het precies zit. Doe dit niet alleen voor het land waar je naartoe reist, maar ook voor alle landen waar je onderweg doorheen reist. Wanneer blijkt dat je een medicijnverklaring en/of Schengenverklaring nodig hebt, moet je die op tijd aanvragen. Het CAK raadt aan om dit uiterlijk vier weken voor vertrek al te doen.

Belangrijk om te weten: voor medicijnen die onder de Opiumwet vallen moet je altijd een Schengenverklaring regelen. Dat moet zelfs als je naar Duitsland of België reist.

Neem een reisapotheek mee

Door je aandoening loop je mogelijk een verhoogd risico om ziek te worden of om bij ziekte last te krijgen van complicaties. Daarom is het voor jou verstandig om een kleine reisapotheek mee te nemen, zodat je de belangrijkste medicatie die je tijdens je reis nodig kunt hebben alvast bij de hand hebt. Een reisapotheek bestaat onder andere uit:

• Condooms
• DEET of een ander insectenwerend middel
• Diarreeremmers
• EHBO-set
• Middelen tegen jeuk na muggen- of kwallenbeten
• Middelen tegen zeeziekte, wagenziekte of luchtziekte
• Ontsmettingsmiddel
• ORS
• Paracetamol
• Tekenpincet
• Thermometer (liefst digitaal)
• Zonnebrandcrème

En natuurlijk alle medicijnen die je vanwege je aandoening moet slikken of bij de hand moet hebben voor noodgevallen. Ook is het soms verstandig om aanvullende medicatie mee te nemen op reis, bijvoorbeeld malariapillen. Tijdens je consult met vaccinatiecentrum.nl bespreken we of dit voor jou nodig is en krijg je gelijk het recept mee voor deze medicatie.

Laat je ruim op tijd vaccineren

Zodra je een bestemming hebt gekozen, kun je het best zo snel mogelijk contact opnemen met vaccinatiecentrum.nl voor een consult. Dan kijkt onze reisverpleegkundige samen met jou welke vaccins je nodig hebt en eventueel welke medicatie je mee wil nemen op reis. Sommige vaccinaties bestaan namelijk uit meerdere vaccins waar een bepaalde tijd tussen moet zitten, dus is het belangrijk om dit ruim van te voren te regelen.

Maak een plan voor noodsituaties

Het liefst ga je ervan uit dat je reis niet onderbroken wordt door medische problemen, maar het is wel zo verstandig om een plan op te stellen voor het geval er toch iets gebeurt. Zoek bijvoorbeeld uit welke ziekenhuizen er in de buurt van je reisbestemming zijn en noteer de adresgegevens. Neem ook de contactgegevens van je eigen arts mee en overweeg om een Engelstalige uitleg over jouw aandoening mee te nemen. Mocht er iets gebeuren waarvoor je medische zorg nodig hebt en ben je op dat moment zelf niet in staat om uit te leggen welke aandoening je hebt, dan kunnen je reisgenoten de uitgeschreven uitleg overhandigen.

Geniet van je reis!

Door je goed voor te bereiden ga je gerust op reis. Vaccinatiecentrum.nl helpt je graag bij deze voorbereiding. Samen zorgen we ervoor dat jij, ondanks je aandoening, zo gezond mogelijk op reis gaat én weer terugkomt. Maak zo snel mogelijk een afspraak voor een reisconsult, dan kunnen we de nodige maatregelen op tijd treffen.

_{Dit blog is gepubliceerd op 13 december 2023}

Ziek worden tijdens je vakantie, je moet er niet aan denken. Juist daarom is het belangrijk om daar in de voorbereiding van je reis bij stil te staan, zodat je het risico op het oplopen van reisziekten zo veel mogelijk kunt verkleinen. In deze blog delen we tien ziektes die veel voorkomen op reis en wat je kunt doen om je vakantie gezond door te komen.

1. Reizigersdiarree

Reizigersdiarree is de meest voorkomende ziekte die mensen tijdens hun reis kunnen oplopen. Je krijgt dan plots waterdunne ontlasting en vaak ook buikkrampen. Soms moet je ook overgeven en krijg je koorts. Ongeveer een derde van alle reizigers naar (sub)tropische gebieden raakt tijdens hun reis besmet. De bacteriën die reizigersdiarree veroorzaken krijg je binnen via besmet eten en drinken.

Een besmetting is nooit helemaal te voorkomen, maar je verkleint het risico aanzienlijk wanneer je alleen drinkt uit flessen die je zelf hebt opengemaakt. Drink dus geen kraanwater of drinken uit flessen die al aangebroken zijn en neem ook geen ijsblokjes. Koffie en thee zijn prima, zolang het water waarmee het wordt gezet maar goed gekookt is. Wanneer je groente en fruit wast met besmet water, kun je daardoor alsnog besmet raken, dus wees daarmee voorzichtig en eet het liefst alleen gebakken en gekookt eten.

2. Luchtweginfecties

Luchtweginfecties krijg je door virussen of bacteriën. Twee bekende luchtweginfecties zijn verkoudheid en griep. Je raakt hiermee besmet door de ziekteverwekkers in te ademen. Soms worden mensen ook ziek wanneer ze langdurig de airco aan hebben gehad. Dat kan gebeuren als de airco niet goed wordt schoongemaakt en onderhouden. Wanneer hierin een besmettingshaard ontstaat, komen de ziekmakers eenvoudig terecht bij iedereen die de gekoelde lucht inademt.

Geen zin in griep of verkoudheid tijdens je reis? Boost je immuunsysteem door genoeg groente en fruit te eten (pas daarbij natuurlijk wel op dat je geen reizigersdiarree riskeert). En ziet de airco in je reisverblijf eruit alsof hij wel een onderhoudsbeurt kan gebruiken? Probeer de warmte dan zonder airco te overleven.

3. Blaasontsteking

Een blaasontsteking komt vooral voor bij vrouwen en kenmerkt zich door vaak moeten plassen, maar kleine beetjes kunnen plassen en hier pijn bij hebben. De bacterie die blaasontsteking meestal veroorzaakt, leeft bij iedereen in de darmen. Door seks, te weinig drinken, de blaas niet helemaal leeg plassen en te lang wachten met plassen verhoog je het risico op een besmetting. Omdat mensen tijdens het reizen vaak te weinig drinken of niet altijd gelijk naar de wc kunnen wanneer ze de aandrang voelen, is het risico op een blaasontsteking tijdens een reis soms groter.

Daarom gelden ook tijdens je reis de standaardadviezen om een blaasontsteking te voorkomen: ga gelijk plassen zodra je de aandrang voelt of nadat je seks hebt gehad, plas de blaas altijd helemaal leeg en zorg dat je genoeg drinkt (twee tot drie liter per dag).

4. Buiktyfus

Buiktyfus is een besmettelijke darmziekte die overal ter wereld voorkomt, maar vooral in delen van Azië en Afrika. De bacterie die de ziekte veroorzaakt, bevindt zich in het bloed, de urine en ontlasting van een besmet persoon, die de bacterie doorgeeft door bijvoorbeeld diens handen niet goed te wassen na een toiletbezoek. Eten, drinken, deurklinken en andere oppervlakken die diegene aanraakt kunnen daardoor de bacterie vervolgens aan anderen doorgeven. Het duurt één tot twee weken tot je na een besmetting ziek wordt. Je krijgt dan mogelijk koorts, buikpijn, hoofdpijn, rode vlekken, een verminderde eetlust, obstipatie en soms diarree.

De maatregelen tegen buiktyfus zijn deels gelijk aan de maatregelen tegen reizigersdiarree: eet alleen gekookt of gebakken eten en drink alleen uit flessen die je zelf openmaakt. Tegen buiktyfus kun je nog een extra beschermende maatregel nemen: het buiktyfusvaccin. Met één prik ben je drie jaar lang voor 60 tot 70% beschermd tegen ernstige complicaties door buiktyfus.

5. Hepatitis A

Hepatitis A is een leverontsteking, waarvan het virus zich verspreidt via de ontlasting van besmette personen en de dingen die zij aanraken als ze hun handen na een toiletbezoek niet goed hebben gewassen. De ziekte komt vooral voor in het Middellandse Zeegebied, in het bijzonder in Egypte en Turkije. Na een besmetting kun je je ziek voelen en krijg je mogelijk koorts, misselijkheid, buikklachten en een gebrek aan eetlust. Na een paar dagen komen daar aanvullende klachten bij.

Je voorkomt een besmetting met hepatitis A door je handen vaak en goed te wassen. Ook kun je je laten vaccineren. Eén vaccin biedt een jaar bescherming. Haal je ook een tweede vaccin, dan ben je veertig jaar lang beschermd. Je kunt daarbij ook kiezen voor een gecombineerd vaccin dat ook beschermt tegen de volgende ziekte op deze lijst: hepatitis B.

6. Hepatitis B

Hepatitis B is een leverontsteking die wordt veroorzaakt door een virus dat overal ter wereld voorkomt. Het virus verspreidt zich via sperma, voorvocht, vaginaal vocht en bloed, waardoor je het kunt oplopen door onveilige seks of door contact met besmet bloed. Dat hoeft geen direct bloedcontact te zijn; ook wanneer je dezelfde naald gebruikt als iemand met hepatitis B kun je besmet raken. Twee tot drie maanden na de besmetting kun je ziek worden. Dat merk je aan vermoeidheid, koorts en geelzucht. Soms kunnen er levensbedreigende complicaties optreden en in sommige gevallen is de ziekte chronisch.

Je voorkomt een besmetting met hepatitis B door alleen seks te hebben met een condoom en voorzichtig te zijn met naalden. Neem geen tattoos, piercings of schoonheidsbehandelingen waarbij naalden worden gebruikt als je twijfelt aan de hygiënestandaarden op je reisbestemming. Daarnaast kun je je laten vaccineren. Wanneer je de drie doses van deze vaccinatie op de juiste momenten krijgt, ben je levenslang beschermd. Je kunt kiezen voor een combinatievaccin dat ook bescherming biedt tegen hepatitis A.

7. Tetanus

Tetanus wordt in de volksmond ook wel de ‘straatvuil’ bacterie genoemd. De Tetanus bacterie komt vrijwel overal ter wereld voor en kan je oplopen door een verwonding aan de huid door bijvoorbeeld een val op straat, stappen in een roestige spijker of bijvoorbeeld door de beet van een dier. Het duurt gemiddeld 3-21 dagen voor je klachten krijgt van Tetanus, maar het zou ook langer kunnen duren. De klachten beginnen met stijfheid en spierkrampen, daarna kunnen er ademhalingsproblemen en slikklachten krijgen. Onbehandeld kan men overlijden aan Tetanus.

Je kan Tetanus voorkomen door vaccinatie met het Tetanus vaccin, dit kan preventief of zo snel mogelijk na het risico contact. Voor reizigers wordt vaan het vaccin DtP aangeraden, dit vaccin beschermd naar Tetanus ook tegen Difterie en Polio. Het vaccin beschermd 10 jaar en zit ook in het Rijksvaccinatieprogramma.

8. Malaria

Malaria wordt overgebracht door muggen en is niet van mens op mens overdraagbaar. De muggen die malaria kunnen overbrengen komen voor in Azië, Zuid-Amerika en Afrika. Meestal word je tien tot veertien dagen na de infectie ziek. Je krijgt dan een grieperig gevoel, koorts, koude rillingen, spierpijn en hoofdpijn. Ook krijg je koortsaanvallen, die afhankelijk van welke parasiet je hebt elke 48 tot 72 uur terugkeren.

Voorlopig is er nog geen malariavaccin, hoewel hier hard aan wordt gewerkt. Daarom zul je tijdens je reis vooral maatregelen tegen muggenbeten moeten nemen om jezelf te beschermen. Draag bedekkende kleding, smeer je in met een antimuggenmiddel en slaap onder een geïmpregneerde klamboe. Om snel in te kunnen grijpen wanneer je toch muggenbeten oploopt, kun je malariapillen mee krijgen voor tijdens je reis. In Zuid-Amerika en het grootste deel van Azië neem je deze pillen alleen in als je twee dagen lang klachten hebt die bij malaria horen of wanneer een bloedtest aantoont dat je malaria hebt. In het grootste deel van Afrika is het verstandig om preventief malariapillen te slikken, ook wanneer je nergens last van hebt.

9. Knokkelkoorts

Knokkelkoorts of dengue is een virusinfectie die je op kunt lopen door een muggenbeet. De muggen die het virus verspreiden komen vooral voor in subtropische gebieden, zoals Afrika, het Caribisch gebied, Centraal- en Zuid-Amerika en Zuidoost-Azië. Meestal krijg je geen klachten, maar als dat wel gebeurt, dan merk je dat na drie tot veertien dagen. De klachten lijken op die van griep, zoals koortspieken, hoofdpijn, misselijkheid, braken, keelpijn, hoesten en spier- en gewrichtspijn. Soms kunnen ernstige complicaties ontstaan.

Je voorkomt een besmetting door muggenmaatregelen te treffen zoals we hierboven al beschreven bij het voorkomen van malaria. In tegenstelling tot malaria bestaat tegen knokkelkoorts wél een vaccin. Dat vaccin bestaat uit twee doses waar minimaal drie maanden tussen moeten zitten. Het is nog niet precies bekend hoe lang dit vaccin bescherming biedt. Aangezien het een levend verzwakt vaccin is, kun je last krijgen van bijwerkingen, vooral na de eerste dosis.

10. Chikungunya

Chikungunya is een virusinfectie die je kunt oplopen door muggenbeten. De muggen die dit virus verspreiden komen voor in Azië, Afrika, het Caribisch gebied, Centraal- en Zuid-Amerika en Zuid-Europa. Binnen één tot twaalf dagen na de muggenbeet kun je ziek worden, wat je merkt aan koorts, spier- en gewrichtspijn, misselijkheid en moeheid. De meeste mensen zijn na twee weken weer beter en zijn daarna levenslang beschermd tegen het virus, maar in sommige gevallen houden gewrichtsklachten langdurig aan.

In tegenstelling tot de muggen die malaria en knokkelkoorts overbrengen, is de mug die chikungunya overbrengt juist vooral overdag actief. Neem daarom niet alleen ’s nachts antimuggenmaatregelen, maar ook overdag. Draag bedekkende kleding, smeer jezelf in met een antimuggenmiddel en ga ook overdag onder een klamboe liggen als je even een dutje wil doen. Er is nog geen vaccin tegen chikungunya.

Goed voorbereid op reis met een reisadvies op maat

Je weet nu wat de meest voorkomende reisziekten zijn en wat je hiertegen kunt doen. Op deze lijst staan echter de ziekten die over de hele wereld het vaakst voorkomen. In jouw bestemmingsland kan dat anders zijn. In Oost-Europa hoef je je bijvoorbeeld niet zo veel zorgen te maken over cholera, maar loop je wel risico op FSME/TBE wanneer je van plan bent om de natuur in te gaan. De maatregelen die jij kunt treffen om zo gezond mogelijk op reis te gaan én weer thuis te komen zijn daarnaast ook afhankelijk van je eigen gezondheid en wat je tijdens je reis wil gaan doen.

Daarom gaan onze reisverpleegkundigen altijd eerst met je in gesprek, zodat we samen een reisadvies op maat kunnen opstellen. De vaccinaties die hierin zijn opgenomen kun je krijgen bij vaccinatiecentrum.nl. Ook regelen we de recepten voor eventuele reismedicatie, zoals malariapillen.

Staat er een reis op je planning? Sommige vaccinaties bestaan uit meerdere doses waar een bepaalde wachttijd tussen zit. Maak daarom ruim op tijd een afspraak bij vaccinatiecentrum.nl, zodat we samen kunnen zorgen dat je goed voorbereid op reis gaat.

_{Dit blog is gepubliceerd op 1 november 2023.}