Meningokokkenvaccinatie: bescherming tegen type B en ACWY
Wat is meningokokkenziekte?
Meningokokkenziekte is een verzamelnaam voor alle ziekten die worden veroorzaakt door de meningokokbacterie (neisseria meningitidis). Mensen kunnen deze bacterie bij zich dragen in de neus of keel en worden hier meestal niet ziek van. Pas als de bacterie dieper in het lichaam doordringt, kan de ziekte ernstig verlopen. In het ergste geval kan de bacterie bloedvergiftiging of hersenvliesontsteking veroorzaken. Je kunt je tegen verschillende typen meningokokken laten vaccineren.
Hoe krijg je meningokokken?
De meningokokkenziekte wordt van mens op mens overgedragen via druppeltjes in de lucht. Niet iedereen merkt iets van een besmetting, maar ook als je zelf geen klachten hebt kun je de ziekte overdragen. Ook mensen die niet ziek worden kunnen de bacterie lang bij zich dragen.
Wat zijn de symptomen van meningokokken?
Wanneer je wél ziek wordt van een besmetting met de meningokokkenbacterie, krijg je vaak één tot drie dagen na de besmetting de eerste klachten. In het begin van de ziekte zijn dat meestal:
- Verkoudheid
- Een grieperig gevoel
- Hangerigheid
De ziekte verergert vaak snel. Je krijgt hoge koorts of juist een heel lage lichaamstemperatuur. Ook kun je een bloedvergiftiging en/of hersenvliesontsteking oplopen. In dat geval kun je last krijgen van:
- Hevige hoofdpijn
- Een stijve nek
- Overgeven
- Verwardheid
- Paarse of rode vlekjes op je huid die niet van kleur veranderen als je erop drukt
Bij deze klachten moet je meteen actie ondernemen. Een hersenvliesontsteking en bloedvergiftiging kunnen allebei dodelijk zijn. Heb je hoge koorts of een hele lage temperatuur én minstens één van de andere symptomen? Bel dan direct je huisarts.
De verschillende typen meningokokken
Er zijn verschillende typen meningokokken; de belangrijkste die voorkomen in Nederland zijn: A, B, C, W en Y. Er zijn ook twee vaccins: een vaccin tegen meningokokken B en een gecombineerd vaccin tegen meningokokken ACWY. Sinds 2002 zit het meningokokken C-vaccin in het Rijksvaccinatieprogramma. Sinds 2018 is dit uitgebreid en maakt het meningokokken ACWY-vaccin deel uit van het Rijksvaccinatieprogramma. In mei 2026 werd besloten om het meningokokken B-vaccin niet op te nemen in het Rijksvaccinatieprogramma.
De meningokokkenvaccinatie
In 2002 is de meningokokken vaccinatie type C opgenomen in het Rijksvaccinatieprogramma. Als je die vaccinatie hebt gehad ben je minstens tien jaar beschermd. Ben je buiten het Rijksvaccinatieprogramma om gevaccineerd? Afhankelijk van het type vaccin ben je vijf of tien jaar beschermd.
Voor sommige reizen ben je verplicht om je te vaccineren tegen meningokokken ACWY. Dat geldt bijvoorbeeld voor de Hajj of Umrah naar Mekka. Zonder dit vaccin kun je geen visum krijgen voor Saoedi-Arabië. Dit visum vereist dat je maximaal vijf jaar geleden bent gevaccineerd.
Het meningokokken B-vaccin maakt geen deel uit van het Rijksvaccinatieprogramma. Wel kun je er zelf voor kiezen om je tegen meningokokken B te laten vaccineren. Soms komen er uitbraken van deze ziekte voor. Zo was er in maart 2026 een uitbraak onder studenten in het Britse Kent.
Voor wie is de meningokokkenvaccinatie?
Ga je op reis naar een gebied waar recent een uitbraak heeft plaatsgevonden en wil je jezelf beschermen tegen meningokokken? Of ga je naar Mekka en heb je het vaccin nodig om een visum te kunnen krijgen? Laat je dan vaccineren. Bij vaccinatiecentrum.nl kun je terecht voor een vaccin tegen type B en een vaccin tegen type ACWY.
Het type B-vaccin is geschikt voor iedereen vanaf twee maanden. Afhankelijk van je leeftijd heb je twee tot vier vaccinaties nodig. Het type ACWY-vaccin is geschikt voor iedereen, ook kleine kinderen. De vaccinatie bestaat uit één prik. Dit vaccin zit sinds 2018 in het Rijksvaccinatieprogramma. Kinderen die hieraan hebben deelgenomen zijn al beschermd. Ben je tussen 2002 en 2018 geboren, dan heb je alleen het type C-vaccin aangeboden gekregen.
Wat zijn de bijwerkingen van het meningokokkenvaccin?
Het meningokokkenvaccin kan bijwerkingen geven. De plek waar je de vaccinatie kreeg kan rood, pijnlijk of gezwollen zijn. Ook kun je je een tijdje niet lekker voelen. Na het type B-vaccin komt koorts vaak voor, vooral bij kinderen jonger dan twee jaar. Je kunt de kans op koorts verkleinen door paracetamol in te nemen of aan je kind te geven. Na de ACWY-vaccinatie kun je last krijgen van koorts of slaperigheid.
Wat kost het meningokokkenvaccin?
Kinderen van veertien maanden en veertien jaar kunnen het type ACWY-vaccin gratis krijgen via het Rijksvaccinatieprogramma. Het type B-vaccin wordt in de meeste gevallen niet vergoed door de zorgverzekering.
In sommige gevallen krijg je de meningokokkenvaccinatie (gedeeltelijk) vergoed vanuit je aanvullende zorgverzekering. In alle andere situaties zijn de kosten voor eigen rekening. Check je polis wat er door jouw zorgverzekeraar wordt vergoed.
Op onze prijzenpagina vind je het meest actuele overzicht van de prijzen voor de vaccins.
Afspraak maken?
Wil je je laten vaccineren tegen meningokokken B en/of ACWY of wil je meer weten over deze vaccinaties? Maak dan een afspraak bij vaccinatiecentrum.nl. Tijdens je consult neemt een reisverpleegkundige je reisplannen met je door en krijg je een persoonlijk reisadvies. Je kunt voor deze vaccins terecht op een van onze locaties.
Het type B-vaccin is niet op elke locatie standaard op voorraad, maar is meestal binnen een paar dagen leverbaar. Wil je dit vaccin? Neem dan voor je afspraak telefonisch contact met ons op.
Veelgestelde vragen over meningokokken
Dat is afhankelijk van welk vaccin je krijgt. Het type ACWY-vaccin beschermt vijf of tien jaar. Er is nog weinig bekend over hoe lang je beschermd bent met het type B-vaccin. Resultaten uit het Verenigd Koninkrijk wijzen op een bescherming van minimaal twee jaar.
Het ACWY-vaccin is geschikt voor kinderen vanaf 6 weken oud. Voor kinderen wordt vaccinatie rond de leeftijd van 14 maanden vaak als het ideale moment beschouwd. De minimumleeftijd voor het type B-vaccin is twee maanden.
Je beschermt jezelf tegen meningokokkenziekte door je te laten vaccineren. Je bespreekt tijdens je afspraak bij vaccinatiecentrum.nl met de reisverpleegkundige of dit vaccin in jouw situatie verstandig is.
Pneumokokken en meningokokken zijn allebei bacteriën die ziekten kunnen veroorzaken. Beide bacteriën worden van mens op mens overgedragen via druppeltjes in de lucht. Het ernstige verloop verschilt per ziekte. Ernstige meningokokkenziekte kan leiden tot hersenvliesontsteking en/of bloedvergiftiging. Bij ernstige pneumokokkenziekte kunnen kinderen ook hersenvliesontsteking en/of bloedvergiftiging krijgen, bij mensen ouder dan 60 jaar komt ernstige longontsteking het vaakst voor.
Pneumokokken en meningokokken zijn twee verschillende bacteriesoorten. Daarom heb je verschillende vaccins nodig om je tegen beiden te beschermen. Je kunt bij vaccinatiecentrum.nl terecht voor verschillende vaccins tegen pneumokokkenziekten.
Ga naar onze prijzenpagina voor het meest actuele kostenoverzicht.