Chikungunya vaccinatie: heb je die nodig voor jouw reis?
Chikungunya is een infectieziekte die wordt veroorzaakt door een virus dat door muggen wordt overgedragen. Deze muggen komen voor in Afrika, Azië, de Caribische eilanden, Midden- Amerika en Zuid-Amerika. Soms komt de ziekte ook voor in Zuid-Europa. Je voorkomt de ziekte door muggenbeten te voorkomen. Ook kun je er sinds 2025 voor kiezen om je te laten vaccineren. Voor sommige reizigers kan dit een verstandige keuze zijn.
Wat is chikungunya?
Chikungunya wordt veroorzaakt door een virus dat wordt overgedragen door Aedes muggen. Deze muggen kunnen ook andere virussen bij zich dragen, waaronder dengue en het zikavirus. Aedes muggen komen vooral voor in tropische gebieden, maar tegenwoordig raken mensen soms ook in Zuid-Europa of het zuiden van Noord-Amerika besmet met chikungunya. Wanneer je besmet bent, beginnen de symptomen vaak heel plotseling. Chikungunya is zelden dodelijk.
Symptomen van chikungunya
De symptomen van chikungunya kunnen vanaf één dag tot twee weken na de besmetting beginnen. De meeste mensen merken tussen de drie tot zeven dagen na de besmetting de eerste symptomen. De meest voorkomende symptomen van chikungunya zijn:
- Hoge koorts (plotseling)
- Gewrichtspijn
- Spierpijn
- Hoofdpijn
- Vermoeidheid
- Huiduitslag
Meestal gaan de symptomen na één week tot drie weken weer weg, behalve de gewrichtspijn. De gewrichtspijn komt vooral voor in de handen en voeten en kan lang aanhouden. Sommige mensen hebben hier maandenlang last van, maar het kan ook jaren duren. Bij ouderen en mensen met een verzwakt immuunsysteem zijn de symptomen vaak ernstiger.
In welke landen komt chikungunya voor?
Chikungunya komt voor in delen van:
- Azië
- Afrika
- Midden- en Zuid-Amerika
- De Caraïben
Tegenwoordig komt chikungunya soms ook voor in het zuiden van Noord-Amerika en in Zuid-Europa. Het risico op een besmetting verschilt per land, regio en seizoen.
Populaire reisbestemmingen waar chikungunya voorkomt
Thailand
In delen van Thailand komen muggenziekten voor. Reis je rond of verblijf je langer? Dan is persoonlijk advies verstandig.
Bali en Indonesië
In Indonesië, waaronder Bali, komen door muggen overgedragen ziektes voor. Goede bescherming tegen muggen is belangrijk.
Suriname
Voor reizen naar Suriname worden verschillende vaccinaties aanbevolen. Ook chikungunya kan onderdeel zijn van het advies.
Curaçao en Cariben
In het Caribisch gebied kunnen uitbraken voorkomen. Wij informeren je graag!
Brazilië
In Brazilië verschilt het risico sterk per regio. Een persoonlijk reisadvies is aan te raden.
Sri Lanka / India
Ook in delen van Zuid-Azië komt chikungunya voor.
Is vaccinatie tegen chikungunya nodig?
Er zijn momenteel twee soorten vaccins tegen chikungunya beschikbaar in Nederland. Welk vaccin het meest geschikt is en hoe lang je daarmee bent beschermd, verschilt per persoon en situatie. Of je dit vaccin nodig hebt, is afhankelijk van je persoonlijke situatie. Een vaccinatie kan verstandig zijn voor:
- Ouderen
- Mensen met een kwetsbare gezondheid
- Reizigers die langdurig in een risicogebied verblijven of in een gebied waar uitbraken voorkomen
- Reizigers die verwachten veel aan muggen blootgesteld te worden
Tijdens je afspraak bij vaccinatiecentrum.nl bespreekt de reisverpleegkundige de risico’s van je reis en of een chikungunya vaccinatie voor jou verstandig is.
Hoe bescherm je jezelf tegen besmetting?
De belangrijkste manier om jezelf tegen chikungunya te beschermen is door muggenbeten te voorkomen. Daarmee bescherm je jezelf ook tegen andere ziekten die door muggen worden overgedragen. De mug die chikungunya verspreidt is vooral overdag actief, maar zorg ook dat je ’s nachts goed beschermd bent, want dan is de malariamug het meest actief. Muggenbeten voorkom je door:
- Muggenwerende middelen te gebruiken, zoals DEET
- Bedekkende kleding te dragen
- Slapen onder een (geïmpregneerde) klamboe
- Plekken waar veel muggen voorkomen te vermijden, zoals stilstaand water
Daarnaast kun je ervoor kiezen om je tegen chikungunya te vaccineren. Of dit voor jou wordt geadviseerd, is afhankelijk van je gezondheid, reisplannen en reisbestemming. De reisverpleegkundige bespreekt dit met je tijdens je afspraak.
Chikungunya en de tijgermug
Eén van de muggen die chikungunya kunnen verspreiden is de tijgermug. Deze mug komt inmiddels ook voor in het zuiden van Europa. In Nederland komt de tijgermug nog weinig voor en de enige bekende gevallen van Nederlanders die chikungunya hebben opgelopen, zijn mensen die in het buitenland zijn besmet.
Veelgestelde vragen over chikungunya
Ja, er zijn twee soorten vaccins beschikbaar tegen chikungunya. Welk vaccin het meest geschikt is, verschilt per persoon en situatie.
Dat is afhankelijk van verschillende omstandigheden, waaronder welk vaccin je krijgt.
Chikungunya is zelden dodelijk, maar kan ernstige symptomen geven. Ongeveer de helft van de mensen die besmet raken houden langdurig reuma-achtige klachten.
Dengue en chikungunya lijken veel op elkaar. Beide ziekten worden overgedragen door tijgermuggen en beide ziekten geven symptomen als hoofdpijn, koorts en gewrichtspijn. Beide ziekten worden echter veroorzaakt door verschillende virussen.
Ja, chikungunya komt voor in Thailand. De reisverpleegkundigen adviseren je over een vaccinatie op basis van de huidige situatie, je reisplannen en je gezondheid.
Ja, de tijgermug is één van de muggen die chikungunya kunnen verspreiden.
Of het voor jou zinvol is om je tegen chikungunya te vaccineren, hangt af van je reisbestemming, reisplannen en gezondheid. Je bespreekt dit tijdens je afspraak met de reisverpleegkundige.
Laat je adviseren voor vertrek
Ga je binnenkort op reis? Maak dan een afspraak bij vaccinatiecentrum.nl. Tijdens de afspraak bespreek je je reisplannen en gezondheid met een reisverpleegkundige en krijg je een reisadvies op maat.